Гродненская областная организация ОО "БРСМ"

Мая малая радзіма – горад Ліда

Мой родны кут, як ты мне мілы!..
Забыць цябе не маю сілы!
Не раз, утомлены дарогай,
Жыццём вясны мае убогай,
К табе я ў думках залятаю
І там душою спачываю.

                                   Якуб Колас

Радзіма! Так шмат сэнсу закладзена ў гэтым звыклым для кожнага слове. Для мяне Радзіма — гэта не тольки краіна, дзе мне давялося з’явіцца на свет, гэта мой любы горад Ліда ў Гродзенская вобласці.  Тут прайшло маё дзяцінства, юнацтва. Тут я пазнаёмілася са сваімі сябрамі. Мая малая радзіма – горад Ліда — сапраўдная скарбніца старажытнай гісторыі, мудрасці і духоўнасці.

Замалёўкі Напалеона Орды, Ліда:

Люблю яе старадаўнія традыцыі, якія перадаюцца з пакалення ў пакаленне. За прасторныя поля і густыя лясы, імклівыя рэкі і ціхія азёры. Мне дарог тут кожны куток.

Асноўнай славутасцю горада Ліда з’яўляецца замак, заснаваны тут у 1323 годзе. А калі ўлічыць тое, што Лідскі Замак мае вельмі вялікія памеры, то адразу становіцца зразумела, што гэта адна з найважнейшых славутасцяў Беларусі. Лідскі Замак нядаўна быў цалкам адрэстаўраваны.

Лідскі Замак быў збудаваны на насыпным пясчаным узгорку з бутавага каменя ў першай палове 14-га стагоддзя па загадзе князя Гедыміна ў форме няправільнага чатырохвугольніка з дзвюма вуглавымі вежамі. Першапачаткова замак у горадзе Ліда быў акружаны балоцістымі берагамі двух рэк, што злучаюцца ў гэтым месцы, а таксама ровам. Пазней у сістэму ўмацаванняў было ўключана штучнае возера.

 

 

Вядома ж, у горадзе Ліда ёсць і іншыя важныя славутасці. Адна з іх гэта касцёл Узвышэння Святога Крыжа, размешчаны зусім побач са знакамітым Лідскім Замкам. Касцёл Узвышэння Святога Крыжа ў горадзе Ліда называюць таксама «фарным», г.зн. галоўным сярод Лідскіх касцёлаў. Дадзены храм выкананы ў стылі барока. Будаўніцтва касцёла было скончана ў 1770 годзе. Лёс храма на рэдкасць спакойны. Дадзены касцёл у горадзе Ліда ніколі не зачыняўся, не пераходзіў ад адной канфесіі да іншай і без страт перажыў дзве сусветныя вайны. І толькі падчас пажару 1821 года былі страчаны дзве невялікія вежкі, якія ўпрыгожвалі галоўны фасад храма. У 1794 годзе ў агароджы касцёла ў горадзе Ліда былі пахаваныя паўстанцы Касцюшкі, якія загінулі тут у сутычцы з расійскай кавалерыяй. На жаль, дадзеная агароджа з брамай да нашых дзён не захавалася.

 

Крыху далей, размешчана наступная важная славутасць горада Ліды, а менавіта Кафедральны сабор Святога Міхаіла Архангела. Гэты храм будаваўся ў горадзе Ліда з 1797 года па 1825 год. Першапачаткова храм будаваўся як касцёл у складзе каталіцкага кляштара. Побач з касцёлам размясціліся кляштарны корпус і званіца. Пры гэтым вельмі адметна, што будаўніцтва храма прафінансаваў асабіста расійскі імператар Павел I. Кляштар быў ліквідаваны ў 1832 годзе (у сувязі з падаўленнем паўстання 1830-31 гадоў), а ў будынках кляштара размясцілася свецкае дваранскае вучылішча. Храм моцна пацярпеў у часе пажару ў 1842 годзе. Аднаўленне храма працягвалася больш за дваццаць гадоў. А ў сувязі з распачатым паўстаннем, адноўлены храм ў 1863 годзе быў адразу перададзены Праваслаўнай Царкве.

У міжваенны перыяд, калі Ліда ўваходзіла ў склад Польшчы, храм быў зноў вернуты Каталіцкай Царкве. У 1957 годзе гэты храм у горадзе Ліда быў зачынены савецкімі ўладамі. У пачатку 1960-ых гадоў будынак храма стаў выкарыстоўвацца як планетарый. У 1996 годзе храм быў вернуты Праваслаўнай Царкве і стаў саборам. Кафедральны сабор Святога Міхаіла Архангела з’яўляецца архітэктурным помнікам пачатку 19-га стагоддзя, важнай славутасцю Беларусі і заслугоўвае ўвагі турыстаў. Побач з храмам, па-ранейшаму размешчаны былы манастырскі корпус, ушчыльную прыбудаваны да сабора, а таксама званіца.

 

 

 

 

Таксама асобнага згадвання заслугоўвае старадаўні паравоз, усталяваны ў горадзе Ліда на пастамент, які выконвае такім чынам ролю помніка. Сярод іншых цікавых асаблівасцяў горада Ліда можна вылучыць афармленне водаправодных калонак і інш.

 

Існуе прыгожая легенда: у князя Вялікага княства Літоўскага Гедымiна была дачка «прыгожая абліччам, з чорнымі і густымі, быццам крылы крумкача, валасамі і з чорнымі, як вугольчыкі, вачамі». Клікалі яе Ліда. І багатыя і бедныя, і стары і малы кахалі княжую дачку за спагаднае, добрае сэрца. Але ляцелі дні, за імі гады і надышла пара выдаваць Ліду замуж. Як водзіцца, наканаванага сваёй дачкі вызначыў князь. Прэтэндэнтам на Лiдзiну руку і сэрца апынуўся князь-сусед – стары. Выдатная дзяўчына дадзеную кандыдатуру адпрэчыла.
Словам, слухаць дачку Гедымiн не стаў. А праз некаторы час у гедымiнау замак ён прыехаў.Па гэтай нагодзе была уладкавана сустрэча «са стравамі заморскімі і напоямі цудоўнымі Пасля трох дзён  жаніх адправіўся да Ліды сватацца. Тая, убачыўшы наканаванага, паднялася на замкавую вежу і кінулася ўніз. Гедымiн, усвядоміўшы сваю памылку, раскаяўся і загадаў назваць узніклы вакол замка горад Лідай.
Гэта – калі пераказваць легенду сцісла. Тым больш, як даказалі навукоўцы, яна ніякага стаўлення да тапанімікі горада Ліда не мае. У князя Гедымiна было 5 дачок, але ніводную з іх гэтым імем не клікалі. Жаночае імя Лідзія (Ліда) старажытнагрэцкага паходжання, прыжылося ў нас толькі ў ХІХ стагоддзi, калі горад даўно ўжо стаяў. Азначае гэта імя «народжаная ў Лідзіі» (цяпер гэта тэрыторыя Турцыі).

Па меркаванні гісторыкаў, назва раённага цэнтра Гарадзеншчыны паходзiць ад балтыйскага слова «лiдзiмас», па-беларуску — «ляда», па-руску — «высечка, вызваленае ад лесу месца». Вось так усё банальна.

Вось такі цікавы грорад Ліда, мая малая радзіма. Я вельмі ганаруся сваёй радзімай. Але ж у 19 год лёс мяне направіў, а калі быць дакладней, то Лідскі педагагічны каледж, на працу у горад Ашмяны, дзе я жыву ўжо напрацягу 15 год.

Сёння я працую першым сакратаром грамадскага аб’яднання “БРСМ”.  Праца з моладзю захапляе мяне. Кожны малады чалавек – гэта цікавая і непаўторная кніга, ад якой немагчыма адарвацца. Вельмі важна, на мой погляд, бачыць вынікі сваёй працы. Мне заўсёды прыемна сустракацца з маладымі дзяўчатамі і хлапцамі на мерапрыемствах, там  яны адкрыты, у іх шмат ідэй, якія мы разам рэалізуем. Райкамам БРСМ праводзіцца шмат разнастайных акцыі і мерапрыемстваў.

 

Перш за ўсё мая задача – гэта растлумачыць моладзі, наколькі важна любіць, берагчы і абараняць сваю радзіму, наколькі важна дапагаць людзям, наколькі неабходна прыслухоўвацца да блізкіх, а таксама як важна берагчы прыроду. Аднак, усё гэта немагчыма здзейсніць аднаму – у мяне ёсць каманда, актыў моладзі, дзякуючы якому, мы шмат робім. Гэта, тая моладзь, якая не згодна сядзець у хаце, ляжаць на канапе, а імкнецца да лепшага, крэатыўнага. Мая каманда – сакратары пярвічак (Наталля Бізукойць, Юлія Вайда, Ядвіга Буйніцкая і інш.), канешне, гэта і моладзевы актыў – Сяргей Лісоўскі, Ірэна Карповіч, Вераніка Шавэрда, Алёна Баркоўская і інш.

 

 

Мы арганізуем такія мерапрыемства, праекты і акцыі, як «І ў памяці навекі імёны…», «Сэлфі & фота з вышыванкай», «Здаровы лад жыцця-мода сучаснага пакалення альбо сапраўдная каштоўнасць«,» Здаровы я – здаровая краіна«,»сучасныя формы і метады па фарміраванні здаровага ладу жыцця», «Вела-Ура!», «У школу з» Добрым сэрцам», «100 идэй для Беларусі», “Уладар сяла” і шмат іншых.

Аднак, калі звяртацца да маёй малой радзімы, то як пісаў паэт Якуб Колас “…К табе я ў думках залятаю
І там душою спачываю.”
Я лічу, для чалавека няма лепшага месца на свеце, чым тое, у якім ён нарадзіўся, а я — толькі маленькая часціца радзімы. Там пражывае шмат людзей розных нацыянальнасцяў. Гэтыя людзі гавораць на роднай для мяне мове.

Многія пытаюцца мяне, за што я люблю сваю малую радзіму. Пачуўшы гэтае пытанне ўпершыню, я нават разгубілася. Проста люблю — і ўсё. Часам мне здаецца, што гэта пачуццё з’явілася адразу ж пасля майго нараджэння. Вядома, мае бацькі зрабілі немалы ўнёсак у маё стаўленне да сваёй радзімы. Бо, каб па-сапраўднаму любіць сваю малую радзіму, трэба ведаць яе гісторыю, звычаі, традыцыі.